Grondonderzoek goed plannen: deze fouten kosten u geld bij de bouw

Boormachine en hulpvoertuigen bij het grondonderzoek naar de bodemgesteldheid op een bouwplaats

Inhoudsopgave

De meeste fouten bij het grondonderzoek ontstaan niet op de bouwplaats. Ze ontstaan in de ontwerpfase. Er is onvoldoende onderzoek gedaan, er is te oppervlakkig onderzocht of er zijn verkeerde methoden gekozen. Zo ontstaan er onjuiste aannames over de ondergrond.

De gevolgen worden pas later zichtbaar. Er treden zettingen, scheuren of vochtproblemen op, hoewel het bouwwerk al lang geleden is ontworpen. Het eigenlijke probleem ligt dan niet in de bodem, maar in de planning van het bodemonderzoek.

In dit artikel laten wij u zien hoe u het grondonderzoek op de juiste wijze plant, de omvang ervan op de juiste wijze vaststelt en typische fouten vanaf het begin voorkomt.

Het belangrijkste in het kort over grondonderzoeken

  • Een grondonderzoek vormt de basis voor de planning van uw bouwproject, aangezien het een betrouwbaar beeld geeft van het draagvermogen, de bodemlagen en de eigenschappen van de ondergrond.

  • De omvang, diepgang en werkwijze van het onderzoek moeten zijn afgestemd op de bouwgrond en het bouwwerk, zodat alle relevante parameters en risico’s volledig worden beoordeeld.

  • Te weinig meetpunten, onvoldoende onderzoeksdiepte of verkeerde methoden leiden ertoe dat de ondergrond verkeerd wordt ingeschat en dat risico’s met betrekking tot de bouwgrond onopgemerkt blijven.

  • Ontbrekende of onvolledige informatie over de bouwgrond leidt vaak tot zettingen, scheuren of problemen met het grondwater en veroorzaakt hoge extra kosten tijdens het bouwproces.

1. Waarom het grondonderzoek bepalend is voor de fundering van uw gebouw

Het grondonderzoek vormt de basis voor elke beslissing met betrekking tot de fundering van uw gebouw. Het levert de gegevens waarmee het draagvermogen en het gedrag van de ondergrond onder belasting worden beoordeeld. Pas dan wordt duidelijk hoe de ondergrond reageert op de belastingen van het bouwwerk en welke eigenschappen daadwerkelijk aanwezig zijn.

Op basis hiervan wordt bepaald welke funderingswijze in aanmerking komt. Bij hoog draagvermogen en gelijkmatige grond volstaat vaak een fundering op staal. Bij niet-draagkrachtige of wisselende bodemlagen is daarentegen een diepe fundering vereist.

Indien deze informatie ontbreekt of onvolledig is, kan de oprichting niet met zekerheid worden vastgesteld. In plaats van betrouwbare resultaten ontstaat er een planning op een onzekere basis.

2. Hoeveel onderzoeken uw bouwgrond werkelijk nodig heeft

Boormachine en hulpvoertuigen bij het grondonderzoek op een bouwplaats

Het aantal onderzoeken kan niet algemeen worden vastgesteld. Het hangt altijd af van de bodemgesteldheid en het geplande bouwproject.

De bouwgrond wordt op verschillende punten onderzocht door middel van boringen en sonderingen. Alleen op die manier ontstaat een beeld van de werkelijke omstandigheden in de ondergrond. Het doel is om een doorlopend bouwgrondprofiel over het gehele oppervlak op te stellen. Dit profiel laat zien hoe de afzonderlijke bodemlagen zijn opgebouwd en hoe zij zich onder het bouwwerk gedragen.

Als de bodem een gelijkmatige opbouw heeft, volstaan vaak slechts enkele meetpunten. De lagen kunnen dan op betrouwbare wijze in kaart worden gebracht. Bij gevarieerde bodems ligt de situatie anders. Verschillende lagen, insluitsels of zachte zones vereisen aanzienlijk meer metingen, zodat alle relevante gebieden in kaart worden gebracht.

Als er te weinig punten worden onderzocht, blijft de werkelijke laagopbouw onvolledig. Kritieke zones in de ondergrond worden niet herkend en de beoordeling van de bouwgrond is gebaseerd op onvolledige informatie.

3. Hoe diep u de bouwgrond moet onderzoeken om risico’s te vermijden

De diepgang van het onderzoek bepaalt of kritieke lagen überhaupt worden herkend.

Bij grondonderzoeken worden de bodemomstandigheden op verschillende dieptes in kaart gebracht. Daarbij is niet het oppervlak bepalend, maar het gebied onder de fundering.

Want juist daar worden de krachten van het bouwwerk naar de grond overgebracht.

Dat hangt af van de diepgang van het onderzoek

  • De dragende lagen moeten volledig in kaart worden gebracht
  • Ook de onderliggende zones beïnvloeden het zettingsgedrag
  • De vereiste diepte is afhankelijk van de afmetingen en de belasting van het bouwwerk, alsmede van de aangetroffen bodem
  • Grondwater en zachte lagen beïnvloeden het gedrag bovendien

Wat gebeurt er als de verkenningsdiepte onvoldoende is?

Als er niet diep genoeg wordt onderzocht, blijven kritieke gebieden in de ondergrond verborgen.

  • Zachte of voor verzakking gevoelige lagen worden niet herkend
  • Het draagvermogen wordt te optimistisch ingeschat
  • Het bouwwerk wordt op een verkeerde basis ontworpen

Het probleem komt pas later aan het licht. Er ontstaan zettingen, hoewel de bovenste lagen een hoog draagvermogen lijken te hebben. Het is niet bepalend wat er aan de oppervlakte zichtbaar is, maar wat zich onder de fundering bevindt.

4. Welke methoden voor grondonderzoeken leveren werkelijk betrouwbare resultaten op?

Luchtfoto van een grondonderzoek midden in het natuurgebied; de machine staat op uitgelegde stalen platen

Geen enkele methode op zich geeft een volledig beeld van de bouwgrond. Elke methode brengt slechts bepaalde eigenschappen van de bodem in kaart. Pas de combinatie van meerdere methoden maakt een gefundeerde beoordeling mogelijk.

Deze methoden worden toegepast bij het grondonderzoek

Boring

  • leveren bodemmonsters uit verschillende dieptes
  • geven de geologische opbouw en de opeenvolging van de lagen weer
  • maken laboratoriumanalyses van eigenschappen en samenstelling mogelijk

Ramonderzoeken

  • meten de weerstand van de ondergrond
  • geven aanwijzingen over de opstapdichtheid en het draagvermogen
  • leveren snelle resultaten ter plaatse

sonderingen

  • meten continu de bodemsterkte over de diepte
  • geven de overgangen tussen verschillende lagen nauwkeurig weer
  • maken een gedetailleerde beoordeling van het draagvermogen mogelijk
  • bereiken grotere dieptes dan heipaalonderzoeken
Waarom de combinatie van doorslaggevend belang is

Boringen laten zien wat er in de grond zit. Hei- of sonderingen laten zien hoe de grond zich gedraagt. Pas samen geven deze een betrouwbaar totaalbeeld van de bouwgrond.

Als er slechts één methode wordt toegepast, blijven belangrijke parameters onduidelijk. De eigenschappen van de ondergrond worden onvolledig in kaart gebracht en de resultaten kunnen niet met zekerheid worden beoordeeld.

5. Deze drie fouten bij het grondonderzoek leiden tot onjuiste aannames

Fouten bij het grondonderzoek ontstaan zelden toevallig. Ze volgen bijna altijd hetzelfde patroon. Onvoldoende planning leidt ertoe dat belangrijke informatie over de bouwgrond ontbreekt. Juist hieruit vloeien onjuiste aannames en risicovolle beslissingen voor het bouwwerk voort.

Dit zijn de meest voorkomende fouten bij het grondonderzoek
  • Te weinig onderzoeken
    Belangrijke delen van de bouwgrond worden niet in kaart gebracht
    Laagjes blijven onopgemerkt en er wordt een verkeerde fundering gekozen
  • Onvoldoende diepgang van het onderzoek
    Dragende of niet-dragende lagen worden verkeerd ingeschat
    Het werkelijke draagvermogen van de bodem wordt niet correct beoordeeld
  • Ongeschikte methoden
    Er ontbreken cruciale gegevens over het draagvermogen en het gedrag van de bodem
    De ondergrond wordt alleen vlak onder het oppervlak beoordeeld
Waarom deze fouten zo ernstig zijn

Alle drie de fouten leiden tot hetzelfde resultaat: de bouwgrond wordt verkeerd ingeschat. De planning is dan niet gebaseerd op de werkelijke omstandigheden, maar op onvolledige gegevens. Dit heeft betrekking op het draagvermogen, de zettingen en het gedrag van de grond onder belasting.

6. Welke gevolgen heeft het ontbreken van gegevens over de bouwgrond voor de kosten en het bouwproces?

Ontbrekende of onvolledige gegevens over de bouwgrond blijven zelden zonder gevolgen. De problemen komen meestal pas aan het licht wanneer het bouwproject al in uitvoering is of reeds is voltooid. Juist dat maakt ze zo kritiek.

Typische gevolgen van een ontoereikend grondonderzoek
  • Zettingen in het bouwwerk: De grond geeft mee onder de belasting, waardoor het gebouw ongelijkmatig zakt.
  • Scheuren in muren en funderingen: spanningen ontstaan door uiteenlopende bewegingen in de ondergrond.
  • Waterschade door grondwater: er dringt vocht binnen omdat de bodemgesteldheid verkeerd is ingeschat.
  • Schimmelvorming door zettingsscheuren: vocht dringt binnen via nauwelijks waarneembare scheuren in het metselwerk, doordat het gebouw ongelijkmatig is gezakt.
Waarom de kosten zo snel stijgen

Als problemen pas tijdens de bouwfase aan het licht komen, zijn aanpassingen zeer arbeidsintensief:

  • Funderingen moeten worden versterkt of achteraf met palen worden verstevigd
  • De bouwprocessen lopen vertraging op door extra werkzaamheden
  • De vakbonden moeten opnieuw op één lijn worden gebracht
  • Uitstel en verlenging van de bouwtijd leiden tot onvoorspelbare extra kosten

De hoogste kosten ontstaan wanneer schade pas na oplevering zichtbaar wordt. Bij renovaties wordt dan rechtstreeks ingegrepen in de bouwconstructie, wat aanzienlijke extra kosten met zich meebrengt.

7. Hoe u de resultaten van het grondonderzoek op de juiste wijze in uw planning verwerkt

Het grondonderzoek houdt niet op bij de veldmetingen. Het omvat drie cruciale stappen: het uitvoeren van de metingen, het evalueren van de resultaten en het opstellen van een passend advies inzake de fundering.

Pas wanneer alle gegevens beschikbaar zijn en correct worden geïnterpreteerd, ontstaat er een solide basis voor de planning.

De resultaten moeten vervolgens concreet in de planning worden verwerkt. Dit betreft de keuze van het type fundering, de dimensionering van de fundering en de aanpak van bijzondere bodemomstandigheden, zoals grondwater of zachte bodemlagen.

Juist hier komt het verschil naar voren. De gegevens alleen zijn niet voldoende. Het is van doorslaggevend belang hoe ze worden geëvalueerd en vertaald naar technische maatregelen.

Hiervoor is ervaring nodig op het gebied van bodemonderzoek en funderingstechniek. Alleen zo kunnen de juiste conclusies uit de onderzoeksresultaten worden getrokken en worden omgezet in een veilige planning.

Een ervaren gespecialiseerd bedrijf ziet al in een vroeg stadium welke maatregelen nodig zijn en hoe er gericht rekening kan worden gehouden met risico’s in de bouwgrond. Precies op dit punt komt Thade Gerdes in beeld en begeleidt hij opdrachtgevers vanaf het onderzoek tot en met een uitvoerbaar advies over de fundering.

Als u uw grondonderzoek vanaf het begin op de juiste wijze wilt opzetten, vraag dan direct een grondonderzoek aan, zodat uw project vakkundig kan worden beoordeeld.

Waarom u uw grondonderzoek door Thade Gerdes zou moeten laten uitvoeren

Boorapparatuur en bouwvoertuigen bij een droogboring voor grondonderzoek op een zanderig terrein.

Een nauwkeurig grondonderzoek staat of valt met ervaring, techniek en een zorgvuldige analyse. Precies daar komt Thade Gerdes in beeld.

✔ Meer dan 125 jaar ervaring op het gebied van bouwgrondonderzoek
Al meer dan een eeuw houdt het bedrijf zich bezig met bouwgrond, ondergrond en funderingstechniek. Deze kennis, opgedaan tijdens talrijke projecten, wordt rechtstreeks toegepast bij uw grondonderzoek.

✔ Zachte werkwijzen voor gevoelige bouwomgevingen
Moderne apparatuur zorgt ervoor dat boor- en sondewerkzaamheden met zo min mogelijk trillingen worden uitgevoerd. Dit is met name van belang in dichtbebouwde gebieden of bij bestaande gebouwen.

✔ Grondonderzoeken voor de meest uiteenlopende toepassingen
Of het nu gaat om klassieke bouwprojecten op het land, projecten in de buurt van de kust of werkzaamheden in het water. Het grondonderzoek wordt aangepast aan de betreffende omstandigheden en technisch vakkundig uitgevoerd.

✔ Een gestructureerd traject voor een snelle start van het project
Van het eerste overleg en de planning van de onderzoeken tot de uitvoering. Alle stappen worden gecoördineerd, zodat uw bouwproject zonder vertragingen van start kan gaan.

✔ Transparante diensten en kostenraming
U ontvangt een overzicht van de onderzoeken die worden uitgevoerd en de beschikbare resultaten. Zo blijft de omvang van uw grondonderzoek goed planbaar.

✔ Betrouwbare uitvoering volgens vaste tijdschema’s
Het grondonderzoek wordt afgestemd op uw bouwplanning. Afspraken worden nagekomen, zodat de daaropvolgende werkzaamheden zonder vertraging van start kunnen gaan.

✔ Zorgvuldig omgaan met bodem en grondwater
Bij de werkzaamheden wordt rekening gehouden met de geldende normen voor de omgang met kwetsbare gebieden zoals grondwater en de ondergrond.

✔ Een vaste contactpersoon gedurende het gehele project
U beschikt te allen tijde over een direct aanspreekpunt dat op de hoogte is van de stand van zaken bij het grondonderzoek en uw vragen concreet beantwoordt.

✔ Ervaring variërend van eengezinswoningen tot grootschalige projecten
Of het nu gaat om een klein bouwproject of een complexe ingreep: het grondonderzoek wordt aangepast aan de omvang, de eisen en de risico’s van de bouwgrond.

Zorg ervoor dat uw grondonderzoek vanaf het begin correct wordt uitgevoerd en vraag nu uw grondonderzoek aanom uw bouwproject op deskundige wijze te laten onderbouwen.

8. Conclusie: Waarom een grondonderzoek uw bouwproject veiligstelt

Het grondonderzoek bepaalt of uw bouwproject op een solide basis rust of op veronderstellingen berust. De omvang, diepte en methode moeten precies zijn afgestemd op de bodem en het project.

Te weinig onderzoeken, een onvoldoende diepgaand onderzoek of ongeschikte methoden leiden ertoe dat de ondergrond verkeerd wordt beoordeeld. De gevolgen komen vaak pas later aan het licht en veroorzaken aanzienlijke extra kosten.

Een vakkundig gepland grondonderzoek levert daarentegen betrouwbare gegevens op. Het verschaft duidelijkheid over het draagvermogen, het gedrag van de bodem en mogelijke risico’s, en maakt een veilige keuze van de fundering mogelijk.

Juist hier ligt het verschil tussen ervaring en onzekerheid. Wie de bouwgrond correct beoordeelt, ziet al in een vroeg stadium welke maatregelen nodig zijn en hoe op gerichte wijze rekening kan worden gehouden met risico’s.

Als u uw bouwproject vanaf het begin op een solide basis wilt plaatsen, dient u nu uw aanvraag voor grondonderzoek en laat de cruciale parameters van uw bouwgrond vakkundig beoordelen.

9. FAQ: Veelgestelde vragen over grondonderzoeken

Bij een grondonderzoek worden de eigenschappen van de bouwgrond systematisch in kaart gebracht. Hierbij wordt gekeken naar de aard van de bodem, het draagvermogen, de lagen in de ondergrond en de invloed van grondwater.


Er wordt onder meer gebruikgemaakt van boringen met bodemmonsters, heipaalonderzoeken en sonderingen. De resultaten worden in het laboratorium geanalyseerd en samengevat in een geotechnisch rapport.

Voor opdrachtgevers vormt het grondonderzoek de basis voor een veilige planning. Zonder deze informatie kan niet worden beoordeeld of de ondergrond geschikt is voor het geplande bouwwerk.

Ontbrekende gegevens verhogen het bouwgrondrisico aanzienlijk. Typische gevolgen zijn zettingen, scheuren in het gebouw of problemen als gevolg van grondwater.

De keuze van de methoden hangt af van de omstandigheden ter plaatse en de eisen van het bouwproject.

Veelgebruikte methoden zijn:

  • Boringen voor het nemen van bodemmonsters

  • Sonderingen ter bepaling van het draagvermogen

  • Laboratoriumonderzoeken ter analyse van de eigenschappen van afzonderlijke lagen

Alleen de combinatie van deze methoden levert een gedegen beoordeling van de bouwgrond op.

Het geotechnische rapport bestaat uit verschillende stappen. Eerst worden ter plaatse boringen en sonderingen uitgevoerd. Vervolgens worden de bodemmonsters in het laboratorium geanalyseerd.

Op basis van deze gegevens worden de resultaten beoordeeld en gebundeld in een rapport. Dit rapport bevat alle belangrijke parameters, aanbevelingen met betrekking tot de fundering en aanwijzingen over mogelijke risico’s in de bouwgrond.

Het aantal onderzoeken is afhankelijk van de omvang van het bouwproject en de aard van de bouwgrond.

Bij homogene bodems volstaan minder meetpunten. Bij wisselende lagen of onduidelijke omstandigheden zijn extra boringen en sonderingen nodig om een volledig beeld te krijgen.

Zonder voldoende onderzoek blijft de bodemkwaliteit slechts onvolledig beoordeeld.

Dit leidt vaak tot:

  • Zettingen in het bouwwerk

  • Scheuren in het gebouw

  • Vochtschade door grondwater

  • Schimmelschade als gevolg van vocht in gescheurde muren

  • onvoorziene aanpassingen tijdens de uitvoering van de bouwwerkzaamheden

Deze risico’s leiden tot technische problemen en aanzienlijke extra kosten.

De werkzaamheden ter plaatse, zoals boringen en sonderingen, duren doorgaans slechts enkele dagen. De daaropvolgende analyse in het laboratorium en het opstellen van het geotechnische rapport nemen nog enkele dagen in beslag.

In totaal dienen opdrachtgevers, afhankelijk van het project, rekening te houden met ongeveer drie tot vier weken.

De plattegrond vormt een belangrijke basis voor de planning van de onderzoeken. Hierop is te zien waar op het perceel het bouwwerk moet komen te staan en waar de boringen en sonderingen zullen worden uitgevoerd.

Op deze manier kan worden gewaarborgd dat alle relevante delen van de bouwgrond in kaart worden gebracht en dat de resultaten later correct kunnen worden toegepast op het bouwproject.